आईजीपी दानबहादुर कार्कीको १०० दिन: नेपाल प्रहरीमा रूपान्तरण र सुशासनको नयाँ अध्याय ।

काठमाडौ,

नेपाल प्रहरीको ३३औँ प्रहरी महानिरीक्षक (IGP) का रूपमा कार्यभार सम्हाल्नुभएका दानबहादुर कार्कीको १०० दिने कार्यकाल उत्साहजनक र परिणाममुखी देखिएको छ। “संगठनलाई उत्तरदायी, पारदर्शी र प्रविधिमैत्री बनाउने” संकल्पका साथ नेतृत्व सम्हाल्नुभएका कार्कीले छोटो अवधिमै सुरक्षा प्रशासनमा महसुस गर्न सकिने परिवर्तनको आधार तयार गर्नुभएको छ।
नीतिगत सुधार र सुशासन
नेतृत्वको पहिलो १०० दिनमा संगठनभित्र आन्तरिक अनुशासन र कार्यसम्पादनलाई मुख्य प्राथमिकता दिइएको छ। “कार्यसम्पादन मूल्यांकन मार्गदर्शन” कार्यान्वयनमा ल्याई जिल्ला प्रहरी कार्यालयहरूको मासिक कार्यसम्पादन मापन गर्ने पद्धतिको सुरुवात गरिएको छ। साथै, संगठनको व्यावसायिकतामा बाह्य प्रभाव पार्ने कर्मचारीहरूको ‘तीनपुस्ते’ अभिलेखीकरण गर्ने कार्यको संस्थागत सुरुवात गरी आन्तरिक सुदृढीकरणमा कडा कदम चालिएको छ।
प्रविधि र आधुनिकीकरण
महानिरीक्षक कार्कीको कार्यकालमा नेपाल प्रहरी डिजिटल रूपान्तरणतर्फ तीव्र गतिमा अघि बढेको छ। प्रहरी प्रधान कार्यालयमा AI-AAC (Artificial Intelligence and Advanced Analytics Cell) को स्थापना हुनु यसको एउटा कोशेढुङ्गा हो। त्यस्तै, देशभर ४५६ वटा नयाँ CCTV क्यामेरा जडान, ट्राफिक प्रहरीको ‘Lost Vehicle Record System’ मार्फत अनलाइन निवेदन दिने व्यवस्था र वेबसाइटको परिष्करणले नागरिकलाई प्रविधिमार्फत सेवा लिन सहज बनाएको छ।
अपराध नियन्त्रणमा उत्साहजनक सफलता
यस अवधिमा जघन्य तथा गम्भीर अपराधको अनुसन्धानमा प्रहरीले करिब शत प्रतिशत सफलता प्राप्त गरेको छ।
* फरार प्रतिवादी: ५,७८१ जना फरार अभियुक्त पक्राउ गरी ३८ करोड ३६ लाखभन्दा बढी जरिवाना असुल।
* लागूऔषध: २,४५५ जना विरुद्ध मुद्दा दर्ता र ठुलो परिमाणमा अवैध पदार्थ बरामद।
* राजश्व चुहावट: करिब ६० करोड रुपैयाँ बराबरको भन्सार छली, अवैध मुद्रा र हुण्डी नियन्त्रण।
* अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय: सामाजिक सञ्जालमार्फत धम्की दिने अभियुक्तसहित ३ जनालाई विदेशबाट पक्राउ गरी नेपाल ल्याइएको।
तल्लो तहका प्रहरीको मनोबल र कल्याण
महानिरीक्षक कार्कीले तल्लो दर्जाका प्रहरी कर्मचारीहरूको हितलाई केन्द्रमा राख्दै “आकस्मिक सहुलियत कर्जा” को अनलाइन आवेदन प्रणाली सञ्चालनमा ल्याउनुभएको छ। राशन स्केलमा देखिएको असमानता हटाउँदै थप ३ प्रकारका सामग्री समावेश गरिएको छ। साथै, सरुवा प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउन ‘दरबन्दीमा हाजिर भएपछि मात्र दर्ज्यानी चिह्न लगाउने’ नीति लागू गरिएको छ, जसले कर्मचारीको मनोबल उच्च बनाएको छ।
जनमुखी र समुदाय केन्द्रित कार्य
“समुदाय-प्रहरी साझेदारी” अन्तर्गत २७ हजारभन्दा बढी कार्यक्रममार्फत १२ लाख नागरिक लाभान्वित भएका छन्। विपन्न समुदायलाई न्यानो कपडा र खाद्यान्न वितरण तथा सामाजिक क्षेत्रमा गरिएको सहयोगले प्रहरीको मानवीय स्वरूपलाई प्रष्ट पारेको छ। व्यक्तिगत रूपमा समेत आईजीपी कार्कीले आफ्नो स्वर्गीय बुवाको स्मृतिमा ५ लाखको अक्षयकोष स्थापना गरी सामाजिक उत्तरदायित्वको उदाहरण पेश गर्नुभएको छ।
भावी चुनौती र निर्वाचनको तयारी
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण र निष्पक्ष बनाउन महानिरीक्षक कार्कीले सुरक्षा योजना तर्जुमा र सरोकारवालासँगको समन्वयलाई तीव्रता दिनुभएको छ।
समग्रमा, आईजीपी दानबहादुर कार्कीको यो १०० दिन केवल समयको गणना मात्र नभई नेपाल प्रहरीको संस्थागत विश्वसनीयता अभिवृद्धि र दीर्घकालीन सुधारको ठोस मार्गचित्र कोर्ने निर्णायक चरणका रूपमा स्थापित भएको छ।